İç Araç · v0.4 PilotUZEM Akademik Tasarım Birimi

Çevrimiçi dersin pedagojik mimarisini hızlandıran iç araç.

ID Stüdyo, öğretim üyelerini çevrimiçi ders tasarımının beş aşamasında adım adım yönlendirir; üretken yapay zekâ desteğiyle taslaklar üretir, kararları akademisyene bırakır. Önerilerini Bloom Taksonomisi, Geriye Dönük Tasarım (Backward Design) ve Yapıcı Hizalama (Constructive Alignment) çerçevesinden alır.

Şekil 01 · Beş Aşamalı Akış2026 — UZEM
IKünyeİhtiyaç analiziIIBloomBilişsel haritalamaIIIModüllerTopolojiIVHizalamaDeğerlendirmeVSahne PlanıÜretim brief'i
5 aşama · ~ 90–120 dkİteratif, geri dönüşlere açık

Yapay zekâ taslak üretir; tasarım kararı akademisyene aittir.

ID Stüdyo, öğretim üyesinin yerine geçmek için değil, ders tasarımının el yordamıyla yapılan kısımlarını hızlandırmak için kurgulanmıştır. Sistem; çıktı, yöntem ve değerlendirme arasındaki tutarlılığı görünür kılar ve her öneriyi pedagojik bir gerekçeyle birlikte sunar.

01

AI taslak üretir, akademisyen tasarlar.

Sistem; öğrenme çıktısı, etkinlik ve ölçme aracı için aday metinler üretir. Akademisyen bu taslakları kabul eder, düzenler ya da reddeder. Otorite her aşamada öğretim üyesinde kalır.

02

Her öneri akademik bir dayanağa yaslanır.

Modelin önerileri, Bloom Taksonomisi ile Yapıcı Hizalama ilkeleri çerçevesinde kısıtlanır. Bir önerinin neden yapıldığı her zaman ilgili çerçeveye referansla gösterilir; "kara kutu" çıktı sunulmaz.

03

Süreç şeffaf, kararlar izlenebilir.

Her aşamada alınan kararlar, ret gerekçeleri ve değişiklikler kayıt altına alınır. Tasarım süreci hem öğretim üyesi hem de UZEM ekipleri için denetlenebilir bir belge olarak kalır.

Beş aşamalı tasarım yolculuğu.

Her aşama bir önceki aşamanın çıktısı üzerine inşa edilir; öğretim üyesi geriye dönüp düzeltme yapabilir. Aşamalar zorunlu sıralıdır, fakat tasarım iterasyona açık tutulur.

01Aşama I

Künye ve İhtiyaç Analizi

Dersin bağlamı, hedef kitlesi ve kurumsal kısıtları toplanır; tasarımın çerçevesi netleşir.

02Aşama II

Bloom Haritalama

Öğrenme çıktıları bilişsel düzeylere göre haritalanır; eylem fiilleri taksonomiyle eşlenir.

03Aşama III

Modül Topolojisi

Hafta ve modül yapısı, içerik yığınları ve önkoşul ilişkileri kararlaştırılır.

04Aşama IV

Hizalama ve Değerlendirme

Çıktı–etkinlik–ölçme üçlüsü hizalanır; biçimlendirici ve düzey belirleyici ölçme araçları tanımlanır.

05Aşama V

Sahne Planı ve Üretim Brief'i

Video çekim listesi, stüdyo brief'i ve üretim çıktıları derlenir; UZEM ekibine teslim edilir.

Yerleşik öğretim tasarımı geleneğine yaslanır.

ID Stüdyo'nun sunduğu her öneri, son yirmi beş yılın yerleşik öğretim tasarımı çerçeveleri üzerinden kısıtlanır. Sistem yeni bir yöntem önermez; alanyazında oturmuş çerçeveleri uygulanabilir hâle getirir.

Bloom & KrathwohlBackward DesignConstructive AlignmentQuality Matters
Bloom & Krathwohl (2001)

Revize Bloom Taksonomisi, öğrenme çıktılarının bilişsel düzeylere göre haritalanmasında temel alınır. Eylem fiillerinin uygunluğu otomatik olarak denetlenir.

Wiggins & McTighe (2005)

Backward Design çerçevesi, tasarımın çıktıdan başlayarak değerlendirme ve etkinlik kurgusuna doğru ilerlemesini zorunlu kılar.

Biggs (1996)

Yapıcı Hizalama ilkesi; çıktı, öğrenme etkinliği ve ölçme aracı arasındaki tutarlılığı denetler. Sistem hizalama açıklarını uyarı olarak gösterir.

Quality Matters (Rubric, 6. baskı)

Çevrimiçi dersin yapısal ve erişilebilirlik kriterleri, tasarımın son adımında bir kontrol listesi olarak uygulanır.

Üç farklı rol için tek bir tasarım dili.

Rol 01

Akademisyenler

Ders tasarımının pedagojik kısımlarına yoğunlaşmak isteyen öğretim üyeleri için sistem; içerik üretim yükünü hafifletir, akademik karar otoritesini olduğu yerde bırakır.

Rol 02

Öğretim Tasarımcıları

UZEM içindeki tasarım uzmanları, çoklu ders projelerini ortak bir çerçeve üzerinden yürütebilir. Hizalama ve değerlendirme denetimleri merkezi olarak takip edilir.

Rol 03

UZEM Yöneticileri

Distance Education Center yöneticileri; ders üretim akışının ilerleyişini, kalite göstergelerini ve standart sapmalarını tek bir gösterge panosu üzerinden izleyebilir.

Pilot Davet

Pilot programa katılım için UZEM ile iletişime geçin.

ID Stüdyo şu anda kapalı pilot aşamasındadır. Lisans veya lisansüstü düzeyde çevrimiçi ders tasarlamayı planlayan öğretim üyeleri ve UZEM ekipleri davete açıktır.